Transport powietrzny – szybciej się nie da!

Transport towarów drogą powietrzną rozpoczął się w roku 1960, wcześniej nie używano tej możliwości. Oczywiście abstrahując od akcji militarnych. Dzięki temu, że w międzyczasie zbudowano wielkie samoloty, stało się możliwe przewożenie nawet bardzo dużych i ciężkich towarów. Jeśli samolot nazywa się „Guppy” to wiadomo już, jakie wielkie towary mogą zostać przetransportowane. Mianowicie samoloty, których kadłub został znacznie powiększony, nazywa się fachowo „Guppy”.

Zazwyczaj Guppy to rybka (gupik). Samoloty z rozbudowanym kadłubem zostały tak nazwane, ponieważ gupiki mają napęczniałe brzuchy, kiedy są kotne. Są żyworodne. Poprzez przebudowę samolotów, możliwe stało się transportowanie zajmujących wiele miejsca, dużych i ciężkich towarów, które nie mieszczą się do normalnych samolotów. Sposób rozbudowy samolotu na wzór Guppy’ego jest niemalże rewolucyjnym rozwiązaniem w dziedzinie frachtu powietrznego. Najbardziej znanym przykładem przebudowanego samolotu jest Boeing B-377 Stratocruiser. Przebudowę zleciła kiedyś NASA ze względu na konieczność transportowania coraz to większych części rakiet.

Liczba samolotów frachtowych w ostatnich 40 latach wzrosła na tyle, że umożliwiło to ciągłość transportu powietrznego.

Zalety transportu powietrznego:

  • Największą zaletą jest szybkość. Oczywistym jest, że to samolot umożliwia najszybsze pokonanie odległości. Żaden inny środek transportu nie może się z nim równać.
  • Jest korzystny cenowo, ponieważ koszty spowodowane koniecznością magazynowania bądź czekania z powodu np. opadów śniegu czy burzy są minimalne.
  • Punktualność, ponieważ plany lotów konstruowane są bardzo dokładnie, umożliwiając dyspozycję w danym punkcie.
  • Pewność i bezpieczeństwo, ponieważ chodzi tutaj o prawdziwie „krótką” drogę transportu. Ryzykiem są tuta czynniki naturalne i środowiskowe.

Wady transportu powietrznego:

  • Największą wadą jest zanieczyszczanie środowiska, powodowane emisją spalin. Ich ilość i szkodliwość jest oczywiście wyższa niż w przypadku innych środków transportu.
  • Nie wszystkie towary mogą być przesyłane drogą powietrzną.
  • Koszty transportu powietrznego są większe niż lądowego czy wodnego ze względu na ogromne zużycie energii.
  • Do udanego transportu powietrznego potrzebne są 2 lotniska towarowe. Jeśli lotnisko jest daleko od celu, wzrastają koszty, gdyż trzeba dostarczyć towary za pomocą innego środka transportu na miejsce.
  • Zazwyczaj wymagane są dwa dodatkowe przeładunki, wymienione już powyżej, aby towary zostały dotransportowane
  • Transport powietrzny powinien zostać tylko wtedy wybierany, kiedy chodzi o dalekie odległości. Na krótkich trasach transport ciężarowy jest szybszy i tańszy.

Jakie towary lepiej transportować drogą powietrzną?

  • Zwierzęta
  • Kwiaty
  • Egzotyczne owoce i warzywa
  • Pocztę lotniczą
  • Ważne dokumenty
  • Towary ratunkowe na wypadek katastrofy
  • Szczególne tkaniny
  • Ludzkie organy do transplantacji

Szczególnie w wypadku organów, które udostępnione zostały do transplantacji, liczy się każda sekunda. Często jest tak, że dawca mieszka w zupełnie innym kraju niż pacjent potrzebujący organu. Narządy są przydatne do użycia tylko określony czas, dlatego też zazwyczaj transportowane są lotniczo. W przypadku zwierząt wybór tego transportu jest oczywisty. Także warzywa i owoce szybko się psują, dlatego muszą być jak najszybciej przewiezione. Także bardzo wartościowe towary przewozi się najczęściej drogą powietrzną, ponieważ ich bezpieczeństwo ma najwyższy priorytet.

Podstawa prawna transportu powietrznego:

Tak jak każda opcja transportowa, komunikacja lotnicza wymaga podstawy prawnej. Istnieje konwencja, dzięki której samoloty różnych krajów mogły przelatywać bez przeszkód. Specjalnie w tym celu założona została ICAO (International Civil Aviation Organization). Wszystkie państwa, które biorą udział w komunikacji lotniczej, są członkami ICAO. Wspólnym językiem dla komunikacji powietrznej jest w tej organizacji język angielski. ICAO reguluje międzynarodowe prawa transportowe, do których należy także „wolność przestrzeni powietrznej”:

  • Prawo do przelotu (bez lądowania) nad państwem, z którym zawarta jest umowa.
  • Prawo do wyładowania pasażerów, towarów i poczty pochodzących z kraju przynależności samolotu
  • Prawo do lądowania w celu zapełnienia materiału eksploatacyjnego, zlecenia naprawy bądź lub wymiany personelu, czyli lądowania niehandlowego.
  • Prawo do zabierania pasażerów kraju na terytorium przynależności samolotu. Nazywa się to „komunikacją sąsiedzką”.
  • Prawo do przewozu osób, towarów i poczty do kraju trzeciego. To znaczy jednak, że lot musi zacząć się w kraju pochodzenia i w nim skończyć.
  • Prawo do przyjęcia osób z danego kraju, ale także przelotu do kraju trzeciego, bez konieczności startowania i lądowania w swoim kraju.
  • Prawo do przelotu między krajami bez powiązania ze swoim krajem. To jednak nie występuje zbyt często.

Istnieje jeszcze ósma wolność: kabotaż. To prawo pozwala na przewóz pasażerów i ładunków między co najmniej dwoma lotniskami położonymi na terytorium tego samego pastwa.  Jako terytorium państwa określa się także przestrzeń powietrzną nad danym krajem.

Ogólnie o transporcie powietrznym:

Ażeby móc dotrzymywać umówionych terminów frachtowych, potrzeba dostawcy lotniczego z możliwe szeroką ofertą. Wielu usługodawców umożliwia dzisiaj serwis door-to-door. Ten rodzaj usługi zawiera transport towaru bezpośrednio od dostawcy do lotniska, załadowanie na samolot, rozładowanie na lotnisku docelowym np. na ciężarówki i stamtąd dowóz bezpośrednio do odbiorcy. Zaletą takiego dostawcy jest to, że nie trzeba angażować większej ilości firm logistycznych, lecz cały przebieg kontrolowany jest przez jednego usługodawcę. Gwarantuje to pewien i nienaruszony transport towarów, dokumentów, zwierząt, artykułów spożywczych i innych rodzajów transportowanych dóbr.

Dobrze zorganizowany transport lotniczy wymaga konkretnych dokumentów frachtowych. Dużą rolę gra tutaj załatwienie spraw cła, tak jak przy innych opcjach transportowych wymagających przekraczania granicy. Aby dokumenty frachtowe brzmiały jednolicie, a zawarte w nich skróty były zrozumiałe na całym świecie, towarzystwa lotnicze połączyły się w IATA. IATA zadbała przede wszystkim o to, żeby nawet procesy wysyłkowe zostały ujednolicone i przez to ułatwione na całym świecie. Ważną częścią transportu powietrznego jest oczywiście prawnie uregulowana umowa na przewóz ładunku drogą powietrzną.

Umowa na przewóz ładunku drogą powietrzną:

Ta umowa jest porozumieniem transgranicznego powietrznego transportu towarów. Jest ona, tak jak inne umowy przewozowe, umową o dzieło, która z prawnego punktu widzenia nie potrzebuje narzuconej formy, dlatego można ją także zawrzeć ustnie. Umowy o dzieło stosowane są przeważnie do robót budowlanych, napraw i różnych rzemieślniczych czynności, ale właśnie także dla usług transportowych, jak lotniczy przewóz towarów. W przypadku umowy o dzieło powstanie dzieła jest umowną usługą, a więc osiągnięciem celu. W sensie prawnym pojęcie dzieła zawiera zarówno materialne jak i niematerialne rzeczy i usługi oraz ich udane przeprowadzenie.

Warunki ramowe świadczenia transportu powietrznego:

Dnia 29.04.2010 r. weszło w życie rozporządzenie (UE) nr 300/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 marca 2008 r. Określone tu zostały ramowe warunki na jakich firmy powinny organizować transport powietrzny w lotnictwie cywilnym. Ogólnie transport lotniczy obywać się może tylko w bezpiecznych samolotach i docierać jedynie do wybranych miejsc. Producenci mają dwie możliwości osiągnięcia statusu bezpieczeństwa dla transportu powietrznego swoich towarów:

  1. Przedsiębiorstwa lotnicze, z reguły towarzystwa lotnicze, w szczególności towarzystwa frachtu powietrznego (po angielsku Cargo Carrier), albo pełnomocnicy (przedsiębiorstwa frachtu lotniczego, agentury i spedytorzy, którzy gwarantują kontrole bezpieczeństwa dla frachtu i poczty) kontrolują towary wedle przepisów prawnych i w ten sposób czynią je ‘bezpiecznymi’. Te kontrole bezpieczeństwa ustalane są na podstawie wymagających transportu towarów i ich jakości. Ale uwaga, należy uwzględnić tutaj nakład czasu i pieniędzy, ponieważ ta usługa zostanie rozliczona na rachunku.
  1. Producenci towarów mają możliwość zostać dopuszczonymi przez LBA (Luftfahrt Bundesamt) jako ‘znany nadawca’. Jeśli zostanie przedstawione uznanie za ‘znanego nadawcę’ , odpadają wtedy pracochłonne kontrole przed załadunkiem, a towar zostanie natychmiast zaklasyfikowany jako ‘bezpieczny’. ‘Znany nadawca’ gwarantuje odpowiedzialnością osobistą, że fracht powietrzny jest do zidentyfikowania (na podstawie dokumentów towarzyszących) i że na miejscu produkcji bądź składowania przed dalszym transportem jest bezpieczny od dostępu i manipulacji osób trzecich.

Towarzystwa transportu lotniczego:

Po angielsku: Cargo Carrier są towarzystwami lotniczymi, które zajmowały się, za pomocą wyspecjalizowanych w przewozie towarów samolotów, transportem lotniczym i czarterowym.  W ciągu ostatnich lat zostały osiągnięte stopy wzrostu, które doprowadziły do globalizacji rynku. Tak na przykład takie sławne firmy kurierskie jak Federal Express, DHL czy UPS mają do dyspozycji flotę powyżej 600 samolotów. Towarzystwa lotnicze, które zajmują się transportem pasażerów, dysponują ok. 400 samolotami. Istnieją oczywiście przykłady połączenia tych dwóch działalności. I tak np.  Singapore Airlines Cargo, linia-córka Singapore-Airlines, oferuje fracht nie tylko za pomocą samolotów transportowych, lecz także jako ładunek towarzyszący w lotach pasażerskich. Wile bowiem samolotów pasażerskich oferuje ograniczoną przestrzeń ładunkową. Inny wariant takiego połączenia wybrała Lufthansa, która oferuje poprzez swoją 100% spółkę-córkę Lufthansa Cargo, także transport przez fracht lotniczy.

Kontenery lotnicze:

Unit Load Devices (w skrócie ULD) to palety i kontenery. Użycie ULD bardzo ułatwiło załadowanie poczty, pakunków czy frachtów poprzez zapakowanie w większe jednostki. Zaoszczędza to czas i pieniądze, a w wielu przypadkach także personel. Istnieją 2 rodzaje ULD:

  1. Palety ULD to płyty z aluminiowej blachy o profilowej konstrukcji nośnej z zaczepami trzymającymi siatkę.
  2. Kontener ULD – zamknięty pojemnik z blachy aluminiowej albo kombinacji aluminiom z tworzywem sztucznym. Jeżeli towar tego wymaga, kontener wyposażony jest w urządzenia chłodzące. W kontenerze znajdują się zaczepy służące do mocowania ciężkich towarów.

Kontenery i palety ULD dostępne są w różnych wielkościach i z różnymi pojemnościami. Spowodowane jest to mnogością rodzajów samolotów dostawczych, odmiennych wielkościowo, które oferują różną pojemność na kontenery i palety. Kontener nie jest równy kontenerowi – występują kontenery chłodzące, na ubrania, małe i duże, z drzwiami lub bez, a także oczywiście kontenery-stajnie do przewozu do 3 koni. Przewozi się przecież nie tylko przedmioty codziennego użytku, także nasi czworonożni przyjaciele mogą czasem się przelecieć.

Lotniska pod względem natężenia transportu:

Ranking lotnisk pod względem natężenia transportu podaje się w metrycznych tonach (t). Na które lotnisko dostarczono najwięcej towaru w ciągu roku (tutaj 2011)? Jest to suma towaru załadowanego na lotnisku macierzystym oraz wyładowanego na lotnisku docelowym.

  1. Hongkong International Airport, Chiny, 3,97 milionów ton
  2. Memphis International Airport, USA 3,92 milionów ton
  3. Shanghai Pudong International, Chiny, 3,10 milionów ton
  4. Anchorage International Airport, USA, 2,63 milionów ton
  5. Incheon Gukje Gonghang, Korea Południowa, 2,54 milionów ton
  6. Dubai International Airport, Zjednoczone Emiraty Arabskie, 2,27 milionów ton
  7. Frankfurt nad Menem, Niemcy, 2,22 milionów ton

Według poblikacji Airports Council International.

Największe lotnisko w Niemczech – port lotniczy Ren-Men we Frankfurcie nad Menem:

Historia zaczęła się w roku 1912 w Frankfurt-Bockenheim z portem lotniczy przy Rebstock, na zachód od obszary pierwszej międzynarodowej wystawy żeglugi powietrznej w roku 1909. Przemianowany później na Frankfurt- Rebstock, był przewidziany dla sterowców, wkrótce jednak startowały i lądowały tam także samoloty. W czerwcu 1912 sterowiec LZ10 Schwaben oraz  Doppeldecker Gelber Hund transportowały stamtąd pierwszą pocztę lotniczą w Niemczech. Narodził się początek transportu lotniczego. Dzisiejszy fracht lotniczy z pewnością przeszedł najśmielsze oczekiwania niegdysiejszych pionierów. I gdyby tylko nawet częściowo przeczuwali dzisiejsze rozmiary – nazwano by ich wariatami.  W roku 1926 razem z frankfurckim lotniskiem założona została Deutsche Luft Hansa AG, która dała bodziec do rozwoju niemieckiego lotnictwa cywilnego. Po zakończeniu nazistowskiego reżimu towarzystwo lotnicze zostało rozwiązane. W roku 1953 założono „Aktiengesellschaft für Luftverkehrsbedarf“ (LUFTAG), którego nazwę zmieniono w 1954 r. na Deutsche Lufthansa AG. W byłym DDR także powstało towarzystwo lotnicze o nazwie Deutsche Lufthansa AG (lipiec 1955), oba towarzystwa nie miały jednak ze sobą nic wspólnego.

Rozwój natężenia transportu lotniczego na lotnisku we Frankfurcie nad Menem:

1936 ok. 800 ton

1937 966 ton

1960 46.910 ton

1968 229.896 ton

2010 2.231.348 ton

 
 
 
 

Napisz komentarz

 

Pola oznaczone * to pola obowiązkowe.